Mezuna kalmanın olumlu ve olumsuz yönleri
Mezuna kalmak nedir? Ne gibi avantajları ve dezavantajları vardır?
YKS maratonu öğrenciler için zorlu ve yorucu olabiliyor. Bu süreçte belki de en fazla aklımızı karıştıran sorulardan biri şu: “Mezuna kalmalı mıyım?” Bu göreceli bir durum olup bazen olumlu bir karar bazen de olumsuz bir karara dönüşebilir. Bu nedenle mezuna kalmadan önce geniş bir bakış açısıyla bütün neden ve sonuçlarıyla değerlendirme yapmak gerekir.
Esasen birçok öğrenci, sınav zamanı yoğun tempodan ötürü: “Bir senem daha olsa her şeyi çok daha iyi kavrardım.”düşüncesini aklından geçirir. Bazı adaylar bunu önceden kabullendiği için “Nasıl olsa bu sene tercih yapmayacağım, sınavı görmek için gireyim.” mantığı ile sınava girse de çoğu aday bu kararı vermek için sınav sonucunu görmeyi bekler.
Varsayalım ki sınavda elinden geleni yaptın ve istediğin sonucu elde edemedin. Bu doğrultuda dikkat edeceğin durum, istenilen sonucun göreceli bir kavram olması. Örneğin, her öğrenci hangi seviyede bir öğrenci olduğunu bilebilir. Sınav esnasında yaşadığın bir talihsizlik ile (aşırı stres ve heyecan, dikkat kaybı gibi) potansiyelinden ve hedeflerinden çok uzakta kalmış olabilirsin.
Böyle bir durumda mezuna kalmak tercih edilebilir, ancak hedeflerini gerçekçi seçmelisin. Örneğin tıp fakültesine girmek için senelerce sınava girenler ya da sırf Boğaziçi’nde okumak için kendini tekrar tekrar deneyen adaylar oluyor. Tıp, hukuk gibi yüksek bölümler için bir yıl daha sınava hazırlanmayı düşünüyorsan da kendine şunu sormalısın: “Ben mezuna kalırsam hakkıyla çalışıp bu bölümü kazanır mıyım?”Eğer kendinde o ışığı göremiyorsan yazabileceğin birçok bölümden kendine uygun olanını seçmen gerekli.
Mezuna kalma konusunda kararsız olan bir öğrencinin kendisine şu soruyu sorması kararsızlığını gidermesi konusunda çok faydalı olacaktır.
Niçin mezuna kalmalıyım?
Bu soru çok önemli. Çünkü bu büyük bir karar. Hayal ettiğin bölümle / meslekle / üniversite ilgili ne kadar bilgin var? Sınav dönemi motive olmak açısından hedefler belirlemiş ve bunlar üzerine hayaller kurmuş olabilirsin. Örneğin şu tarz cümleleri adaylardan çok duyuyoruz.
“Bütün sene Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği okumanın hayalini kurdum. Devamlı kampüsünü, hocalarını, kulüplerini, mezunlarını araştırdım. Şimdi bu sıralamayla oraya giremiyorum ve başka bir yerde okumak istemiyorum.”
Sınav dönemi tek bir okula, tek bir bölüme, tek bir şehre odaklanmış olman çok normal ama hiçbir zaman “tek opsiyonun” yok, önünde binlerce seçenek var. O yüzden önce gerçekten elindeki sıralama ile sana uygun bir yerin olmadığına kesin kanaat getirmemen gerek.
Şu soruyu sor kendine: “Ben bu sıralama ile gidebileceğim yerde mutlu olamaz mıyım?” Bu sorunun cevabını da sadece İnternet’ten araştırmak yerine okulların tanıtım ofisleri, akademisyenleri, öğrencileri ve mezunları ile konuşarak oluşturmaya çalışmalısın.
Mezuna kalmanın avantajları
• Mezuna kaldığınızda henüz 12. sınıf olan adaylardan daha tecrübeli ve daha bilgili bir konumda olursun. Geçen yıl aynı konulara zaten çalıştığın için, tam hâkim olmasan bile en azından bir temelinin olması, okul dersleriyle boğuşan çoğu konuyu daha hiç görmemiş öğrencilerden bir adım önde olmanı sağlar.
• Yazılı – ödev – ders yoklaması gibi zaman konusunda seni sınırlandırabilecek başka şey olmadığı gibi okulun dikkat dağıtıcı faktörlerinden de kurtulmuş olursun.
• Gününü istediğin gibi planlama imkânına sahip olup ders çalışma konusunda haftalık-aylık periyotlarla konularını detaylı bir şekilde bitirebilirsin. Mezuna kalarak derecesini yükselten öğrenciler sana bu konuda ilham kaynağı olabilir.
•Ders çalışma programı kişiye özel olmalıdır. Sen de günün hangi zaman diliminde çalışacağını belirleyebilir, kafan rahat bir şekilde ilerleyebilirsin.
• Son sınıf öğrenciler için moral bozucu olan “okuldan hiçbir şeye fırsat bulamamak” unsuru senin için ortadan kalkmış olur. Ama bunu sağlamak için de gününü iyi planlamak zorundasın.
• Eğer 12. sınıfta “konuları yetiştirememe” sıkıntısı çekmiş isen, rahatlıkla kaldığın yerden devam edebilir ve tüm eksiklerini kapatabilirsin. Konu eksiklerini kapattığında da diğer tüm adaylardan daha erken deneme çözmeye başlayabilirsin.
Mezuna kalmanın dezavantajları
Bir genç olarak sana en zor gelebilecek şeylerden biri arkadaşların, yaşıtların üniversiteye başlama heyecanına kapılmışken senin YKS’ye çalışmak zorunda olmandır. Psikolojik olarak kırılgan bir yapıya sahipsen bu daha da zor hale gelebilir. Özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla aklına her seferinde“Benim evde ne işim var, keşke ben de onların arasında olsaydım.” düşüncesi gelebilir. Kafanı devamlı yaşıtlarının yaşadıklarıyla ya da senin yaşayamadıklarınla meşgul edecek olursan bu süreçte zorlanabilirsin.
Ailelerin tutumu ve desteği de bu süreçte çok önemli. Bir sene boyunca “Niye şu bölümü yazmadın, bir sene daha yük oldun, bu yıl da kazanamazsan halin ne olur.” gibi moral bozucu sözler söyleyebilecek ya da hissettirebilecek bir ailen varsa bir daha düşün deriz. Daha doğrusu bu kararı almadan önce ailenle konuşup uzlaşman ve süreç – sonuç üzerine tam desteklerini alman gerekir.
Tek başına evde olmanın en olumsuz sonuçlarından biri de asosyalleşmedir. Üniversiteye giden yaşıtların yeni arkadaşlarıyla yeni şehirlerde yeni şeyler keşfederken evde olacağın bir sene geçireceksin. Bu biraz cesaret ister. Eğer hayatının hiçbir döneminde böyle yoğun bir yalnızlık yaşamadıysan bu durum ağır gelebilir. Kendi kendine yeten, yetebileceğine inanan biriysen bu süreç biraz daha kolay olacaktır tabii.
Uzunca bir süre evde oturup ders çalışmak bedensel sağlığını da yıpratabilir. Öğrenci iken yaptığın sürekli ve düzenli hava almak, yürüme halinde olmak da dinç ve bağışıklık sahibi olmanı sağlar. Eğer bu hareketsizlik durumu sağlık problemlerine sebep olacak düzeye geldiyse önlem alman gerekir.
Bir diğer sorun da “Nasıl olsa koca bir senem var ve diğerlerine göre öndeyim.” hissidir. Eğer bu düşünce ile rehavete kapılır ve önlemini alamazsan, dizi-film, bilgisayar oyunları ile bir seneyi tüketebilirsin. Bu konuda sıkı bir planlama yapman gerekiyor.
Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki mezuna kalmak hem olumlu hem de olumsuz tarafları olan bir olaydır. Öğrencilerin bazen krizi fırsata çevirdiği, bazen de fırsatı krize dönüştürdüğü bir dönemdir.
Bu sebeple mezuna kalmadan önce mezuna kalmanın avantajları, dezavantajları ve olası dezavantajların nasıl fırsata çevrilebileceği üzerine sıkı bir şekilde düşünmelisin. Önünde yalnızca dört seneni etkileyecek bir karar değil, neredeyse yaşamının yarısını etkileyecek bir karar mevcut; meslek seçimi. Bu sebeple tercih yapmalı mıyım ya da yapmamalı mıyım soruları üzerine düşünmen değil, “Ben ne istiyorum, ne yapabilirim?” sorularına cevap bulman senin için çok daha yararlı olacaktır.
Eğer bu soruya cevap verirsen tercih yapmak ya da mezuna kalmak kararını vermek senin için çok daha kolay bir hale gelecektir. Bu süreçte her zaman yanında olduğumuzu bilmeni isteriz.
Bir yanıt yazın