{"id":9448,"date":"2022-02-14T10:00:00","date_gmt":"2022-02-14T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/?p=9448"},"modified":"2022-12-04T18:21:05","modified_gmt":"2022-12-04T15:21:05","slug":"paragrafta-yardimci-dusunce-soru-tarzi-ve-cozum-teknikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/paragrafta-yardimci-dusunce-soru-tarzi-ve-cozum-teknikleri\/","title":{"rendered":"Paragrafta yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce soru tarz\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm teknikleri"},"content":{"rendered":"\n

\u201cBundan b\u00f6yle, y\u00fcksek\u00f6\u011fretime \u00f6\u011frenci olarak girmenin yolu iyi T\u00fcrk\u00e7e bilmekten ge\u00e7ecektir.\u201d<\/em> \u015feklinde uyar\u0131yor \u00d6SYM yetkilileri.<\/strong> \u201cNas\u0131l yani?\u201d der gibisiniz. Zaten ana dilimizi iyi kullanm\u0131yor ve g\u00fcnl\u00fck t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 da onun sayesinde gidermiyor muyuz? <\/p>\n\n\n\n

Evet \u00f6yle ama g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 maalesef ki s\u0131nav ba\u015far\u0131s\u0131na istenilen d\u00fczeyde yans\u0131mamaktad\u0131r. \u00d6zellikle son y\u0131llarda yap\u0131lan merkezi s\u0131navlardaki \u201canlama becerisi ya da anlam bilgisi<\/em>\u201d sorular\u0131ndaki cevap istatistiklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durumun hi\u00e7 de san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; aksine sadece anlama de\u011fil zaman y\u00f6netimi noktas\u0131nda da \u00e7ok ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n artarak devam etti\u011fini g\u00f6rmekteyiz.

T\u00fcrk\u00e7eyi neden iyi kullanam\u0131yoruz? Ni\u00e7in az okuyoruz? Okudu\u011funu anlama sorular\u0131n\u0131 neden \u00e7\u00f6zemiyoruz?<\/em> Bug\u00fcnlerde bu tarz sorular\u0131 \u00e7ok\u00e7a duymakta ve dilimizle ilgili problemlerin can yak\u0131c\u0131 boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olmaktay\u0131z.

Dilimizi iyi kullanmam\u0131z gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc ana dilini kullanabilme becerisi, ki\u015finin yetkinli\u011fini ortaya koymas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r konumundad\u0131r. Anlama<\/em>k eylemi; sadece s\u0131nava y\u00f6nelik bir kavramdan \u00e7ok hayat\u0131m\u0131za dokunan, d\u00fcnyam\u0131z\u0131 \u00e7evreleyen her \u015feyi kapsayan ve bunlar\u0131n insan zihninde somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, pek tabii ki hayat\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor.<\/strong> Bu bak\u0131mdan ana dilini iyi kullanmak, iyi anlamay\u0131; iyi anlamak da geli\u015fmi\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemine sahip olmay\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/strong>

Yaln\u0131zca bu de\u011fildir dilin do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n faydalar\u0131. Ki\u015filerin ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frencilerin de y\u00fcksek derecede \u00f6\u011frenme becerisi kazanmas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor. S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 T\u00fcrk\u00e7emizi iyi bilen bir ki\u015finin her konuyu, her dersi iyi \u00f6\u011frenmesinde ve nihai hedefine ula\u015fmada \u00e7ok \u00f6nemli bir basamak olan YKS ve di\u011fer benzeri merkezi s\u0131navlar\u0131n\u0131 kazanmas\u0131nda do\u011frudan etkili olacakt\u0131r.

<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k gerek YKS gerek LGS ve KPSS olmak \u00fczere t\u00fcm merkezi s\u0131navlar\u0131n puan d\u00fczenlemesinde T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin \u00f6nemi ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da zorlu\u011fu her ge\u00e7en y\u0131l artmaktad\u0131r. Dilini t\u00fcm hatlar\u0131yla iyi \u00f6\u011frenememi\u015f, o dilin zenginli\u011finden kendini mahrum etmi\u015f ve okuma sevgisinden uzak kalm\u0131\u015f bir \u00f6\u011frencinin sadece T\u00fcrk\u00e7e dersine de\u011fil di\u011fer derslere de ilgi duymas\u0131, anlat\u0131lanlar\u0131 idrak edebilmesi, ders kitaplar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131lmadan okuyup anlayabilmesi elbette imkans\u0131zd\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Matematik, tarih, felsefe, fizik gibi derslerle u\u011fra\u015fan \u00f6\u011frencilerden duydu\u011fumuz en b\u00fcy\u00fck ve s\u0131k serzeni\u015fler \u201cSoruyu ya da anlat\u0131lanlar\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc anlayam\u0131yor, ezberleyemiyor ve kavrayam\u0131yorum.<\/strong><\/em>\u201d \u015feklindedir. \u0130\u015fte t\u00fcm bu ve benzeri \u00e7\u0131kmazlardan kurtulman\u0131n en \u00f6nemli ve kolay yolu \u00f6\u011frencilerin ana dilimize -T\u00fcrk\u00e7emize- gereken ilgiyi g\u00f6stermeleri ve onu g\u00fcnl\u00fck hayattaki s\u0131k kullan\u0131m\u0131ndan akademik hayata ge\u00e7irmeleri olacakt\u0131r.

<\/p>\n\n\n\n

Hadi o zaman bizi hayallerimize ta\u015f\u0131yacak olan ve anlama becerisini \u00f6l\u00e7mede \u00f6nemli rol oynayan \u201cparagraf<\/strong>\u201d<\/em> tipi sorular\u0131 tarz\u0131n\u0131 tan\u0131yal\u0131m:

<\/p>\n\n\n\n

Paragraf sorular\u0131 her ne kadar \u015fekil itibariyle g\u00f6z korkutsa da asl\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc en kolay olan sorulard\u0131r.<\/strong> Temel olarak yapmam\u0131z gereken y\u00fcksek motivasyon, d\u00fczenli soru \u00e7\u00f6zme ve biraz da gayret. TYT\u2019de 40 sorudan her sene ortalama 25 paragraf sorusu gelmektedir. <\/strong>Biz bu yaz\u0131m\u0131zda bu ortalaman\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok ciddi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan, daha fazla dikkat ve h\u0131z gerektiren soru tarz\u0131na de\u011finece\u011fiz.

<\/p>\n\n\n\n

O halde gelelim YKS\u2019de 25 paragraf sorusu i\u00e7inde, 10-15 say\u0131s\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda soru gelen, anlam ve zaman y\u00f6netimi becerisi gerektiren \u201cparagrafta yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce<\/em>\u201d sorular\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131na<\/strong>:

<\/p>\n\n\n\n

Peki paragrafta yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bir par\u00e7ada\u00a0temel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve konuyu\u00a0daha iyi a\u00e7\u0131klamak ve somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ba\u015fvurulan\u00a0\u00f6rnekler, say\u0131sal veriler, benzetmeler, tan\u0131k g\u00f6stermeler, al\u0131nt\u0131lara\u00a0yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce<\/em> denir.<\/p>\n\n\n\n

Paragrafta yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ne i\u015fe yarar?
<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi paragraf sorular\u0131 i\u00e7inde en fazla a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan soru tipleridir. Bu soru tarzlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm tekni\u011fini bilmek \u00f6\u011frencilere \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k verici zaman kazand\u0131racakt\u0131r. Bu t\u00fcr c\u00fcmleler ana d\u00fc\u015f\u00fcnceyi destekleyen ve onun daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemli bir fonksiyona sahiptir. Bir paragrafta ana d\u00fc\u015f\u00fcnce bir tane iken yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce say\u0131s\u0131 birden fazla olabilir. Yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler ana d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ba\u011flant\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde \u00f6nem kazan\u0131r. Ayn\u0131 zamanda yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler, paragraf\u0131 s\u0131k\u0131c\u0131 olmaktan kurtarmakla birlikte anlama da hem canl\u0131l\u0131k hem de zenginlik katmaktad\u0131r.

<\/p>\n\n\n\n

Yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce soru kal\u0131plar\u0131 hangi tarzda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar?

<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.de\u011fildir?<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026de\u011finilmemi\u015ftir?<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026beklenemez?<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

…………………………….s\u00f6z edilmemi\u015ftir?<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.\u00e7\u0131kar\u0131lamaz?<\/u><\/em><\/strong><\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.nitelendirilemez?<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026ula\u015f\u0131lamaz<\/u><\/em><\/strong>?

<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu \u015fekilde h\u0131z ve dikkatimizi \u00f6l\u00e7en sorularla kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dikkat edecek olursak yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ilgili sorular, olumsuz yarg\u0131 bi\u00e7imiyle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu tip sorularda zaman\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok dikkatli kullanacak \u015fekilde yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerden d\u00f6rd\u00fcne h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ula\u015fmam\u0131z gerekmektedir.

Ve \u015fimdi de s\u0131ram\u0131z en can al\u0131c\u0131 soru ve cevab\u0131nda:

<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Paragrafta \u00e7\u0131kar\u0131lamaz soru tipi nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?

<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bu tip sorular genellikle \u00e7ok uzun olmaktad\u0131r. O y\u00fczden sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ataca\u011f\u0131m\u0131z ilk ad\u0131m da bir o kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Peki onu nas\u0131l yapmal\u0131y\u0131z?

<\/p>\n\n\n\n

Gelin ad\u0131m ad\u0131m \u201cNas\u0131l kolay ve do\u011fru yard\u0131mc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce sorusu \u00e7\u00f6zebilirim?<\/strong><\/em>\u201d sorusunu birlikte cevaplayal\u0131m.

<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Soru k\u00f6k\u00fcn\u00fc h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru okuyun.<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
  2. Olumsuz<\/u><\/em><\/strong> soru k\u00f6klerini bulun ve alt\u0131n\u0131 mutlaka \u00e7izin.<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
  3. Anahtar kavramlar\u0131 belirleyin.<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
  4. Paragraf metnini b\u00f6l\u00fcn ve \u015f\u0131klarla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 tespit edin.<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
  5. Son olarak ana d\u00fc\u015f\u00fcnceye en uzak olan yarg\u0131y\u0131 tespit edin ve do\u011fru cevaba gidin.

    <\/em><\/strong><\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Unutmayal\u0131m ki yeterli okuma h\u0131z\u0131na eri\u015fen, s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131\u011f\u0131 zengin ve ana diline h\u00e2kim olan bireyler; iyi anlama becerisine sahip olacakt\u0131r. Her konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olma motivasyonunu da kendinde bulacakt\u0131r. E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim hayat\u0131m\u0131zdaki mutlak ba\u015far\u0131, g\u00fczel T\u00fcrk\u00e7emizden ge\u00e7iyor. Bu g\u00fcce dayan\u0131n ve hedeflerinize ula\u015f\u0131n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Emrah Batur
    T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 \u00d6\u011fretmeni
    \u015eirinyer S\u0131nav Anadolu Lisesi<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u201cBundan b\u00f6yle, y\u00fcksek\u00f6\u011fretime \u00f6\u011frenci olarak girmenin yolu iyi T\u00fcrk\u00e7e bilmekten ge\u00e7ecektir.\u201d \u015feklinde uyar\u0131yor \u00d6SYM yetkilileri. \u201cNas\u0131l yani?\u201d der gibisiniz. Zaten …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9449,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[],"class_list":["post-9448","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","odd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9448"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9448\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}