Okuma yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 birinci s\u0131n\u0131fa ba\u015flayan bir \u00f6\u011frenci i\u00e7in \u00e7ok farkl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Ayn\u0131 zamanda \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir \u00f6\u011frenme durumunun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir.<\/p>\n\n\n\n
2005 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar t\u00fcmden gelim dedi\u011fimiz y\u00f6ntemle \u00e7ocuklara kavrat\u0131l\u0131rken (c\u00fcmle \u2013 kelime \u2013 hece – harf) 2005 y\u0131l\u0131nda ses temelli c\u00fcmle y\u00f6ntemine (harf \u2013 hece \u2013 kelime – c\u00fcmle) ge\u00e7ildi. Harfler gruplara ayr\u0131larak bu gruplardan heceler, kelimeler, c\u00fcmleler ve metin olu\u015fturma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu sistemin basamaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu a\u015famalar \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan do\u011fru ve zengin i\u00e7erikli materyallerle desteklenirse \u00e7ocuk i\u00e7in daha kolay ve e\u011flenceli bir s\u00fcre\u00e7 olarak devam edecektir. Bu y\u00f6ntemde a\u015famalar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Uyum s\u00fcrecinde \u00e7ocu\u011fa el kaslar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirici \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131r\u0131labilir. Yap\u0131lacak \u00e7izgi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7ocu\u011fun el becerilerini g\u00fc\u00e7lendirecek ve yava\u015f yava\u015f s\u00fcrece haz\u0131r hale getirecektir.<\/p>\n\n\n\n
Ses \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flarken m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca g\u00f6rsellerden yararlanmak, g\u00f6rselleri \u00f6\u011frencilere yorumlatmak, m\u00fczikli animasyonlarla desteklemek kavrama a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Oyun hamurlar\u0131yla harfin yaz\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak, havada el koordinasyonunu geli\u015ftirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan harfin \u00e7izimini yapt\u0131rmak as\u0131l yazmaya ge\u00e7meden \u00f6nce \u00f6\u011frenciyi mutlu ve motive edecektir.<\/p>\n\n\n\n
Okuma yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6\u011frenci i\u00e7in nas\u0131l yeni bir s\u00fcre\u00e7se \u00f6\u011frenci velisi i\u00e7in de heyecanl\u0131, zor ama bir o kadar g\u00fczel bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu nedenle her yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma a\u015famas\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenci velisine aktar\u0131lmas\u0131 evde yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalara y\u00f6n vermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok verimli olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hece \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ge\u00e7erken harflerin, \u00f6zellikle seslerini vermenin, \u00fcns\u00fcz harflerin ad\u0131n\u0131 de\u011fil seslerini hissettirmenin \u00f6nemi yap\u0131lacak toplant\u0131larla ve \u00f6\u011fretmen veli aras\u0131ndaki birebir diyaloglarla velilere aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Anlams\u0131z hecelerin \u00fczerinde \u00e7ok fazla durmamak \u00e7ocuklar\u0131 daha az yoracakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u201csa\u201d hecesinin (a\u00e7\u0131k hece) tek ba\u015f\u0131na anlam\u0131 yoktur. Bu nedenle sayfalarca bu t\u00fcr heceleri yazd\u0131rmak, ezberletmeye \u00e7al\u0131\u015fmak \u00e7ocu\u011fu okuma yazma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda b\u0131kt\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sesi hissettirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kavrand\u0131ktan sonra kapal\u0131 heceleri \u00e7ocuklar daha kolay alg\u0131layacaklard\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u201cas\u201d hecesi \u00e7ocuk taraf\u0131ndan daha \u00e7abuk kavran\u0131r. Bu t\u00fcr heceleri kavrayan \u00e7ocuk hecenin sonundaki \u201cs\u201d sesini alg\u0131layacak, a\u00e7\u0131k heceye ge\u00e7erken daha az zorlanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hecelerden olu\u015fan kelimeler tekrar edilerek bu kelimeleri \u00f6\u011frencilerden c\u00fcmle i\u00e7erisinde kullanmalar\u0131 istenmelidir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131n\u0131f i\u00e7erisinde periyodik olarak devam etmelidir. Daha sonra \u00f6\u011frenilen kelimelerden metinler olu\u015fturularak metinler her \u00f6\u011frenciye okutulmal\u0131 dikte ettirilmelidir. Okuma yazma a\u015famas\u0131n\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ezbere dayanmadan sesleri ve heceleri kavrayan \u00e7ocuk olu\u015fan kelimelerle rahatl\u0131kla c\u00fcmleler kurabilecek olu\u015fan c\u00fcmlelerden metin olu\u015fturabilecek ve bunlar\u0131 \u00e7ok rahat okuyabilecektir.<\/p>\n\n\n\n
Evde olu\u015fturulacak kum havuzu yoksa irmik ve benzeri malzemelerden yararlan\u0131larak \u00e7ocuklar\u0131n yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek verilebilir. Bunlar s\u00fcreci daha aktif ve e\u011flenceli hale getirecektir. Tombala \u015feklinde haz\u0131rlanan oyun kartlar\u0131 ile \u00f6\u011frenilen heceler ve kelimeler okunarak \u00e7ocu\u011fun e\u015fle\u015ftirme yapmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f i\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmalarda tahtaya kar\u0131\u015f\u0131k olarak yaz\u0131lan hece, kelime, c\u00fcmleler tahtaya kald\u0131r\u0131lan \u00f6\u011frencilere s\u00f6ylenerek bulmalar\u0131 istenir. Yine bah\u00e7ede d\u00fcz bir zeminde yaz\u0131lan kelimelerin sonuna bir top konularak \u00f6\u011frencilerin, s\u00f6ylenen kelimelerin \u00fczerine basarak topa do\u011fru ilerlemesi sa\u011flan\u0131r. Oyun her \u00f6\u011frenci ile rutin olarak devam eder. Oyunlar\u0131n sonunda \u00f6\u011frenciler minik \u00f6d\u00fcllerle g\u00fcd\u00fclenir.<\/p>\n\n\n\n
Okuma yazma a\u015famas\u0131nda uygulanan bu tarz etkinlikler \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131k\u0131c\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karacak, ilgisi \u00e7abuk da\u011f\u0131labilen birinci s\u0131n\u0131f \u00e7ocu\u011funu daha da motive edecektir.<\/p>\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f i\u00e7erisinde k\u0131sa \u00f6yk\u00fcler anlat\u0131larak drama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6\u011fretilecek sesin, i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 kelimelere dikkat \u00e7ekilmesi, g\u00f6rsellerden yararlan\u0131lmas\u0131, somut \u00f6rneklere yer verilmesi \u00f6\u011frenmeyi daha kal\u0131c\u0131 hale getirecektir.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fitimin her d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi veli, \u00f6\u011frenci, \u00f6\u011fretmen \u00fc\u00e7geni birinci s\u0131n\u0131fta \u00e7ok daha sa\u011flam \u015fekilde kurulmal\u0131d\u0131r. Okuman\u0131n ama\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p ara\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, okudu\u011funu anlay\u0131p ifade etmenin ama\u00e7 oldu\u011funu veli ve \u00f6\u011frenci tam olarak alg\u0131lamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Birinci s\u0131n\u0131fta okuma yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck hatalardan biri sadece okuma odakl\u0131 gitmektir. Okuma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yaz\u0131 ile birlikte g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi, \u00e7ocu\u011fun hecelerden kelimeleri, kelimelerden c\u00fcmleleri olu\u015fturup yazabilmesi, dikte ettirilen metinleri kurallara uygun aktarabilmesi bu ya\u015f \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in \u00f6nce zor ama do\u011fru izlenilen bir yol ile kesinlikle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar\u0131n yaz\u0131 yazarken en s\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131 olgu sayfalarca ayn\u0131 hecelerin ve kelimelerin yazd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Defter d\u00fczenine g\u00f6re ayarlama yap\u0131l\u0131p d\u00f6rt be\u015f sat\u0131rda da olu\u015fturulan hece ve kelimeleri \u00e7ocuk rahatl\u0131kla kavrayabilir. Bu nedenle \u00e7ocu\u011fu yormadan ama belli bir plan dahilinde yaz\u0131ya al\u0131\u015ft\u0131rabilmek sayfalarca \u00f6dev vermeden de sa\u011flanabilir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6z koordinasyonunun b\u00fct\u00fcn\u00fc alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bu ya\u015f \u00e7ocu\u011funda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir okuma ancak c\u00fcmleleri ve metinleri s\u0131k s\u0131k okuyarak ve tekrar ederek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015fta hece \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yap\u0131lan etkinlikler gibi olu\u015fturulan metinlerin g\u00f6rsellerine yer verip yorumlama, drama halinde s\u0131n\u0131fta sunumu \u00f6\u011frencilerde okuman\u0131n \u00f6nemini \u00e7ok daha anla\u015f\u0131l\u0131r bir hale getirecektir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak bir \u00f6\u011frenci i\u00e7in e\u011fitim \u00f6\u011fretim basama\u011f\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 olan bu s\u00fcre\u00e7te okuyan, d\u00fc\u015f\u00fcnen, okudu\u011funu anlay\u0131p ifade eden bireyler yeti\u015ftirmek yine bireyin kendisi, ailesi ve toplum i\u00e7in son derece \u00f6nemli ve de\u011ferlidir.<\/p>\n\n\n\n