{"id":5699,"date":"2021-06-10T23:17:01","date_gmt":"2021-06-10T20:17:01","guid":{"rendered":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/?p=5699"},"modified":"2021-06-10T23:17:21","modified_gmt":"2021-06-10T20:17:21","slug":"cocuklarda-okuma-yazma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/cocuklarda-okuma-yazma\/","title":{"rendered":"\u00c7ocu\u011fumun okuma yazmas\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in evde neler yapabilirim?"},"content":{"rendered":"\n

\u00c7ocu\u011fumun okuma yazmas\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in evde neler yapabilirim?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

21. y\u00fczy\u0131l\u0131n temel gereksinimlerinden biri olan okuma – yazma<\/strong> becerisi, okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde ba\u015flay\u0131p, hayat boyu devam eden bir s\u00fcre\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Okuma – yazma becerisinin erken ya\u015flarda temellerinin at\u0131lmas\u0131 ve hayat boyu ya\u015fant\u0131larla desteklenmesi gerekmektedir.

\u201c\u00c7ocu\u011fum kitap okumay\u0131 sevmiyor, ne yapt\u0131ysam \u00e7ocu\u011fuma okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131ramad\u0131m.<\/strong>\u201d Bunlar s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz ya da kendimizin dile getirdi\u011fi ebeveyn c\u00fcmleleridir. Peki, \u00e7ocu\u011fumuza okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l kazand\u0131rabilir ve onu okur-yazar bir birey olarak nas\u0131l yeti\u015ftirebiliriz?<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011fun erken ya\u015flarda kitapla tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, onun gelece\u011fini \u015fekillendirecek, bir tutum olarak kabul edilmelidir. Kitapla dolu bir d\u00fcnyaya g\u00f6zlerini a\u00e7an bir \u00e7ocuk ile, kitaps\u0131z yeti\u015fen bir \u00e7ocuk aras\u0131nda, ku\u015fkusuz u\u00e7urumlar olu\u015facakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\"Okuma
Okuma Yazma<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u00c7ocuklarda okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131nda, ebeveynlere ve \u00f6\u011fretmenlere b\u00fcy\u00fck rol d\u00fc\u015fmektedir. Ebeveynler ilgi ve isteklerine uygun olarak, kitap se\u00e7imi konusunda, \u00e7ocuklar\u0131na yol g\u00f6stermeli, ev i\u00e7erisinde \u00e7ocu\u011fun ya\u015f grubuna uygun okuma alanlar\u0131 d\u00fczenlemeli ve okuma zamanlar\u0131 konusunda bir rutin olu\u015fturmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011fuma hangi ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rabilirim?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bu soruya herhangi bir say\u0131sal veri ile cevap vermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklarda kitap okumak i\u00e7in herhangi bir ya\u015f veya zaman dilimi yoktur. Kitap okuma, s\u0131n\u0131rlar\u0131n ve zaman\u0131n \u00f6tesinde her an yap\u0131labilecek belki de en kolay aktivitedir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z kitaplardan \u00f6nce, teknoloji ile tan\u0131\u015fmaktad\u0131r ve bu durum da \u00e7ocuklar\u0131n okur – yazar olma yolundaki, en b\u00fcy\u00fck engel olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r. Teknolojinin bol uyaranl\u0131, renkli d\u00fcnyas\u0131na kendini kapt\u0131ran \u00e7ocuklar\u0131n zamanla d\u00fc\u015f\u00fcnme, etkili ileti\u015fim kurma ve kendini ifade edebilme becerileri de k\u00f6relmektedir. Bu sebeple \u00e7ocuklar\u0131n teknoloji ile ge\u00e7irdikleri s\u00fcre de mutlaka g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Okuman\u0131n bir ya\u015fam bi\u00e7imi ve bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelmesinde, \u00e7ocu\u011fun ailesi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplum ve \u00f6\u011fretmenleri b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. \u00d6ncelikle ailede temeli at\u0131lan okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, okulda \u00f6\u011fretmenler e\u015fli\u011finde desteklenmelidir. <\/p>\n\n\n\n

Ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na oyunca\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kitap almas\u0131, \u00e7ocu\u011fa ait bir kitapl\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 ve okuma konusunda \u00e7ocu\u011fa rol model olunmas\u0131, \u00e7ocukta kitaplara kar\u015f\u0131 bir sempati olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde, d\u00fczenli kitap okuyan \u00e7ocuklar\u0131n, \u00f6zellikle resimli kitaplar ile, kendili\u011finden okuma-yazma becerisi kazand\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda ara\u015ft\u0131rmalar \u00e7ocuklar\u0131n \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndan itibaren \u00e7evrelerindeki yaz\u0131lar\u0131 tan\u0131yabildiklerini g\u00f6stermektedir.(Wortham, 2005) Erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde baz\u0131 \u00e7ocuklar genel olarak yaz\u0131y\u0131 kendili\u011finden fark edebilmektedir. Ancak bu, ger\u00e7ek bir okuma olmasa bile, okuma ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. (Machado, 2003; Smith, 2006) Bu noktada erken ya\u015flarda kitapla tan\u0131\u015fan \u00e7ocuklar\u0131n okul \u00e7a\u011f\u0131nda yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ba\u015far\u0131 sa\u011flamalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Okuma ve yazma birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyen iki eylemdir. Kitap okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edinen \u00e7ocuk, harf ve yaz\u0131 fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak edinmi\u015f olacakt\u0131r. Bu da iyi bir okur-yazar olma yolunda b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flayacakt\u0131r. Okul \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131nda okuma ve yazma eylemlerini desteklemek ad\u0131na \u201caile kat\u0131l\u0131ml\u0131<\/strong>\u201d okuma ve yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131 bu eylemlerin sadece \u00e7ocu\u011fun de\u011fil t\u00fcm ailenin sorumlulu\u011fu oldu\u011fu mesaj\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fa verecektir. <\/p>\n\n\n\n

Aile boyu okuma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, kitaplar ve yazarlar \u00fczerine sohbetler, kitap i\u00e7erisinden se\u00e7ilen bir c\u00fcmle \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi kitab\u0131 \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 yapmaktad\u0131r. Bu denli kitab\u0131 \u00f6z\u00fcmseyen \u00e7ocu\u011fun yazma ve s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim becerilerinin de \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fim g\u00f6stermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011fun kitap okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile edindi\u011fi yazma becerilerinin geli\u015ftirilmesi gerekmektedir. Maalesef ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131n yazma deneyimleri sadece okul \u00f6devleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. Peki, \u00e7ocukta yazma becerilerinin geli\u015ftirilip desteklenmesi i\u00e7in neler yap\u0131labilir? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011fa zengin bir dil ortam\u0131 sunulmas\u0131 onun yeni kelimelerle tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu sebeple \u00e7ocuklarla erken ya\u015flarda kelime oyunlar\u0131 oynanmas\u0131, hem onlarla kaliteli vakit ge\u00e7irmenizi hem de yazma ve konu\u015fma becerilerini geli\u015ftirmenizi sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011funuza okuldan verilen bir yazma \u00f6devi mutlaka sizin kontrol\u00fcn\u00fczden ge\u00e7melidir. \u00c7ocu\u011funuzun konuyla ilgili bir taslak metin olu\u015fturmas\u0131n\u0131 isteyebilir, daha sonra bu taslak metin \u00fczerinde gerekli d\u00fczeltmeleri yaparak onu y\u00f6nlendirebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Yazma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeni edinen \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z i\u00e7in \u201cdikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u201d da onun geli\u015fimine b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Ebeveyn ya da \u00f6\u011fretmen e\u015fli\u011finde yap\u0131lan dikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6\u011frencinin hem dinleme hem de yazma kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 desteklemektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocu\u011funuzla yapaca\u011f\u0131n\u0131z \u201chik\u00e2ye tamamlama<\/strong>\u201d etkinlikleri de onun hem hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc hem de yazma becerisini geli\u015ftirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Gerek okuma gerekse yazma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda en etkili fakt\u00f6r \u00e7ocu\u011fa kendisinin yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n hissettirilmesidir. Ku\u015fkusuz model olma, en iyi \u00f6\u011fretme \u015feklidir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki i\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131lda yolumuz bilgi, okuma ve d\u00fc\u015f\u00fcnme ile ayd\u0131nlanmaktad\u0131r. Ve unutulmamal\u0131d\u0131r ki \u201cKitaplar, uygarl\u0131\u011fa yol g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131klard\u0131r.\u201d (Franklin D. Roosevelt<\/a>)<\/p>\n\n\n\n

Ay\u015feg\u00fcl Aksungur
Bornova S\u0131nav Koleji<\/a>
T\u00fcrk\u00e7e \u00d6\u011fretmeni<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

21. y\u00fczy\u0131l\u0131n temel gereksinimlerinden biri olan okuma – yazma becerisi, okul \u00f6ncesi d\u00f6nemde ba\u015flay\u0131p, hayat boyu devam eden bir s\u00fcre\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Okuma – yazma becerisinin erken ya\u015flarda temellerinin at\u0131lmas\u0131 ve hayat boyu ya\u015fant\u0131larla desteklenmesi gerekmektedir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[108,107],"class_list":["post-5699","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-kitap-okuma","tag-okuma-yazma","odd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5699","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5699\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sinavizmir.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}